Zesde open brief: de Elfia pilot

Vorig jaar rond deze tijd maakte ik contact met de organisator van een van de grootste Fantasy-festivals in Nederland: Elfia. Mijn doel? Het openbreken van die blijkbaar ondoordringbare en magische grens van “500 lezers” (ook wel bekend als “de magische grens van 150 lezers” en “de magische grens van 2000 lezers”).

Met 25.000 tot 30.000 bezoekers “zou dat zeker moeten gaan lukken” (is mijn optimistische verwachting ūüôā )

Dat bereik naar die 25.000 tot 30.000 mensen via de PR-molen van dat festival is afgelopen week concreet geworden (en gaat specifiek om het aanbod van meerdere promotie-bundels. Van uitgevers en individuele schrijvers. Gratis te downloaden. Online).

Overzicht

Ik praat onder andere over:

  1. Het doel van de pilot
  2. Imago (van Nederlandse SF/F en H in Nederland)
  3. Of we het werkelijk zoveel slechter doen dan elders (Amerika!)
  4. De pilot en succesfactoren  (of: waar kan het fout gaan?)
  5. Conversie, conversieratio en gratis (of: hoe zit dat dan met de cijfers?)
  6. Nu – uitgevers
  7. Nu – Schrijvers
  8. Waar wordt dat werk getoond?
  9. Wat speelt er nog meer mee?
  10. De lezer en de publicaties
  11. Toen – een uittreksel van de mail waarmee ik dit avontuur begon

1: Wat is het doel?

Ik wil weten en kijken of het mogelijk is om meer dan 30.000 Nederlandse lezers en fans van SF. Fantasy en Horror te bereiken. Ik geloof namelijk niet “dat er geen publiek (voor ons) is”.

Anders gesteld: ik zie ons¬†nu als die patatkraam in die doodlopende steeg in dat deel van de stad waar nauwelijks een hond komt, (en die zich al jaren twijfelend en steeds wanhopiger de verkeerde vraag stelt: “waarom komt er toch niemand? Is mijn patat dan niet lekker genoeg?“) (Een tipje van de sluier: de kwaliteit van de patat is niet het echte probleem hier.)

Ik wil die situatie zien veranderen. Ik wil dat een groot publiek binnen Nederland kan gaan kennismaken met SF, Fantasy en Horror uit Nederland.

Deze pilot is daar een stap in (en niet het enige initiatief dat momenteel gaande is).

2: Maar! Imago!

Ik ben bekend met het bestaan van een blijkbaar hardnekkig sentiment bij zowel “het publiek” als bij mensen in de “in crowd” dat “we met een imagoprobleem kampen”. Dat imagoprobleem kort samengevat? “Nederlande SF/F/Horror? Bleh!”

Verder “ontbreekt bij veel werk uit de lage landen ambitie”.

J√ľrgen¬†Snoeren (uitgever van Link en daarvoor van de Boekerij / Meulenhoff) is hier vrij helder over (bold door mij aangebracht):

[…]¬†het enige dat er werkelijk toe doet en dat ik veel te weinig zie in Nederlandse verhalen, is dat je als schrijver er alles uithaalt wat erin zit. Schrijf op de limiet, zoek de grenzen op van je onderwerp, je idee of thema, diep het uit zo ver je kunt, voorbij de conventies. Als je Nederlandse schrijvers iets kunt verwijten, in mijn ogen, is het gebrek aan ambitie, de wil om voorbij het gebruikelijke te gaan. De wil om risico‚Äôs te nemen. Om ook de lezer uit te dagen met alle instrumenten die het genre biedt.¬†Nu ik door de verhalen van 2013 heen lees, wordt ik bevestigd in mijn stelling dat de Nederlandse genreschrijver van dit moment vooral uit is op veiligheid, de conventies volgt, nauwelijks door het oppervlak van het verhaal durft te breken.

Ik deel deze mening.

Het mag beter, groter, ambitieuzer. SF gaat niet alleen over uitvindingen, robots, ruimteschepen en vreemde werelden. Fantasy is niet alleen maar draken, elfen en magie. Inspiratie mag gerust buiten de genres worden gezocht. Verhalen mogen best “complex” zijn, “moeilijke vragen” stellen of over “diepe” en “indringende” onderwerpen gaan. Zelfs als dit (zoals Frank Norbert Rieter ooit aangaf) op de “vierkante meter en [in de hal] tussen deurpost en trapleuning” afspeelt.

Het mag volwassener. Bij inzendingen voor Fantastyval (en ik heb nog niet de volledige top 35 van de PHP 2013 gelezen) leek het merendeel van het werk geschreven door mensen jonger dan 18 en voor voor kinderen van 12 tot 15 jaar.

3: Doen we het slechter dan anderen?

Omdat America momenteel een van de meest dominante en meest zichtbare producenten van SF, Fantasy en Horror is, lijkt die markt me een goede benchmark.

Ik heb vorig jaar de bundel “Five years of Tor.com” gedownload en daarvan de eerste 30 schrijvers gelezen. (Tor.com is een van de meest per woord betalende partijen voor SF/F en Horrorverhalen en qua reputatie vergelijkbaar met het Nederlandse Luitingh Sijthoff.)

Uit die eerste 30 schrijvers van deze “Luitingh Sijthoff” van Amerika blijkt waren er slechts twee (2 schrijvers!) die me werkelijk aanspraken, met verhalen met personages die werkelijk tot leven kwamen en een wereld die werkelijk meer was dan een gimmick en werkelijk meer dan een wapperend stuk papier¬†over een stel¬†kartonnen dozen in een garage. Er waren slechts drie (3!) schrijvers die tegen “okee-ig of goed” aanzaten, maar bijvoorbeeld met een tweede verhaal ¬†compleet de mist in gingen.

De rest? Platgetreden paden. Veilig, risicoloos schrijfwerk. Hoofdpersonen die mij totaal niet konden overtuigen. Herkauwde thema’s zonder een gram toegevoegde waarde. En twee tot vijf schrijvers die¬†ik na drie zinnen en drie bladzijden definitief achter me liet liggen.

Kortom: we zijn niet uniek.

4: De pilot – publiek, bereik

Deze pilot kan alle kanten opgaan. Meeliften op de promotie-campagne van een groot festival (zie beneden) kan heel veel gaan opleveren, maar ook nergens op uitlopen. Dit is afhankelijk van de presentatie en de zichtbaarheid van het aanbod in die campagne. (Spreekt het aan? Nodigt het uit tot actie?)

Dit is afhankelijk van het publiek. (Zijn ze wel ge√Įnteresseerd in boeken? In Nederlandse schrijvers?)

Dit is afhankelijk van de techniek. (Kan de site meer dan 20, 200 en 2000 gelijktijdige bezoekers aan?)

Dit is afhankelijk van het aanbod op die verzamelsite. (Is het beeldmateriaal van de kaften aantrekkelijk? Prikkelt de korte beschrijving van het boek of de bundel tot de daadwerkelijke download?)

Dan is er nog sprake van inspanning van de uitgevers en schrijvers. Die publicaties gaan niet zonder eigen initiatief op een centrale plek komen. Ik kan e-mails versturen, maar als daar niet op gereageerd wordt, er door de betrokken partijen geen ebooks worden gemaakt, houdt het verhaal ergens op.

5: De lezer en de publicaties

Om onderscheid te maken tussen verschillende publicaties (“hoe zit het met kwaliteit? De lezer? Wat als deze lezer drie verhalen leest die bagger zijn en daarmee voorgoed afhaakt omdat een vooroordeel toch weer bevestigd wordt? Wat als daardoor mijn verhaal of mijn bundel niet gelezen wordt?”) geldt wat mij betreft slechts 1 ding als advies en leidraad. In acht simpele woorden naar iedereen die met dat dilemma zit:

Presenteer een uitzonderlijk goed product dat kwaliteit uitstraalt.

Lezers filteren zelf wel wat hen aanspreekt en wat niet. En lezers hebben een redelijk individueel patroon. Sommigen zullen voor “gemak” gaan en alleen dat downloaden wat hen direct aanspreekt (“Draak!” “Ruimteschip!” “Demonische schim!”) anderen zullen een bredere blik gebruiken en steekproeven doen.

De lezer die bij het allereerste verhaal en vanwege een directe: “Zie je wel! Bagger!” bevestiging van vooroordelen voortijdig afhaakt (vooropgesteld dat de doorsnee-kwaliteit van het werk dat wordt aangeboden niet het probleem is,) is waarschijnlijk niet de lezer waar we ons zorgen over moeten maken en onze energie in moeten gaan steken.

80% van elke willekeurige groep is waarschijnlijk (en in eerste instantie) niet de doelgroep. Dat geldt ook voor deze pilot. Die 20% (of wat dat percentage ook blijkt te zijn) is waar het werkelijk om gaat.

6: Conversie, conversieratio en gratis

De gemiddelde conversieratio wordt over het algemeen geschat op 10% bij elke stap. Dus van alle mensen die de promotiemails ontvangen zal waarschijnlijk slechts 10% op de link klikken (en 90% zal nooit zien wat je te bieden hebt). Daarvan zal vervolgens waarschijnlijk slechts 10% een boek downloaden.

Waarom gratis? Plaats in stap 2 nog eens een extra barrière tussen lezer en het boek (weer een pagina waar de gebruiker doorheen moet klikken, gedwongen betaling voor het werk) en van de 10% die tot dat punt kwam zal nog eens 90% af gaan vallen.

7: Nu – uitgevers

Op dit moment ben ik uitgevers als Link, Zilverspoor en Books of Fantasy aan het najagen (mailtjes en herhalingsmailtjes) om promotiebundels te maken:

  1. Gebundelde showcase van bestaande uitgaven — Met 1 hoofdstuk per boek, een afbeelding van de kaft en een korte intro op de schrijver en een inleiding tot de showcase-bundel met info waar en hoe het boek gekocht kan worden en dat de uitgever (indien het geval) een promo-stand heeft waar schrijvers ontmoet kunnen worden en op welke festivals de uitgevers staan
  2. Bundel met korte verhalen — Dit kwam eigenlijk erbij. Zowel Zilverspoor als Books of Fantasy bleek in maart/april bezig te zijn met een bundel
  3. Gratis — Om een zo groot mogelijk bereik te hebben en een zo groot mogelijke kans op veel downloads. (Hier geld voornamelijk de “funnel” zoals die o.a. in Marketing literatuur wordt besproken. In ons geval: elke volgende drempel verkleint de kans op downloads)
  4. Backlog van Wonderwaan — Ik hoop ook Wonderwaan te kunnen aanbieden. De PDF-bestanden zijn daar. Veel meer is er momenteel niet nodig (behalve de toestemming van de individuele schrijvers, als dit niet gedekt is in de overeenkomst tussen schrijvers en publicatie)

8: Nu – schrijvers

Ik heb verder een aantal individuele schrijvers benaderd waarvan ik weet dat ze werk hebben liggen. En ik plaats een van mijn eigen verhalen: “Gila Pradopo” online. (Dit maakt mijn eigen insteek en inzet om dit een succes te maken direct een stuk groter.)

9: Waar?

Om de logistiek simpel te houden, wordt elk van deze werken met link, plaatje en korte beschrijving op een verzamelpagina geplaatst, die met Google Analytics getracked wordt.

De exacte locatie wordt nog duidelijk gemaakt.

10: Wat nog meer?

Om een overkill van individuele werken te voorkomen krijgt elk van de schrijvers die mee willen doen het expliciete verzoek het werk te bundelen. Als dit losse verhalen van 1 auteur zijn: bundelen! Als dit een groep schrijvers betreft met elk 1 of 2 verhalen? Bundelen! Promotiewerk van uitgegeven schrijvers bij een uitgever? Bundelen!

Dit lijkt wellicht minder voordelig voor de individuele schrijver en het individuele wekr (“Ik sta niet in het middelpunt van de aandacht!”) maar werkt hoogstwaarschijnlijk veel beter dan wanneer dat potenti√ęle publiek 30, 100 of 200 individuele files moet gaan downloaden en elk apart moet gaan openen en lezen.

11: Toen – de oorspronkelijke vraag

Mijn mail bevatte deze vraag en uitleg:

Promotie SF/Fantasy scrijvers / artiesten
Ik ben aan het kijken naar de mogelijkheden om Nederlandse SF / Fantasyschrijvers en artiesten binnen Nederland te promoten.
(Inclusief moderne sprookjesvertellers.)
Gratis e-book / verhalenbundel afgestemd op het event
Een van de opties die ik wil bekijken is een gratis e-pub / eboek.
De content van deze epub zou kunnen bestaan uit:

1: Verhalen die zijn afgestemd op een thema en het publiek van het specifieke SF/Fantasy festivals.

2: Op zichzelf staande stukken gerelateerd aan romans die door deze schrijvers zijn geschreven
3: Een korte intro van de schrijvers
4: Een kort stukje info over de uitgever(s) waar deze schrijvers ondergebracht zijn.
5: Ondersteunende kunst / illustraties / schilderijen / foto’s
6: Op zichzelf staand illustratief materiaal in een bundel (cbz / comic book reader en PDF : foto’s, illustraties, showcases van zelfgemaakte kleding / wapens, enzovoorts)
Verspreiding / content / productie
Verspreiding / verkrijging gratis vooraf, via download via links in e-mail en op de site.
Content in samenwerking met uitgevers en schrijvers en kunstenaars die op dit festival aanwezig zijn (Zilverspoor, Books of Fantasy, Luitingh-Sijthoff / Thomas Olde Heuvelt)
Productie door een derde partij, die onafhankelijk is van uitgevers en festivals
Vragen
Is zoiets al gedaan?
Is dat iets dat bij een evenement als Elfia zou passen?

Nu – status

Het concept is iets vereenvoudigd en tegelijkertijd uitgebreid (alleen schrijvers, ook individuele bundels).

Ik heb (behalve mijn eigen publicatie) en wat vragen, nog geen ander materiaal. Ik hoop dat dat eind juli een ander verhaal is ūüôā