Stuur je Sf/Fantasy verhalen

Er zijn verschillende SF en Fantasy verhalen-wedstrijden in Nederland. De twee meest bekende zijn:

  1. Paul Harland PrijsLink. Hoofdprijs 750 euro. Voor alle genres. SF, Fantasy, Horror.
  2. FantastelsLink. Voornamelijk Fantasy.

2013 is het jaar waarin het begint

Voor de Nederlandse SF en Fantasy en Horror.

Nederland is in de afgelopen 100 jaar drastisch veranderd. Dingen die veelal verborgen waren, verborgen werden gehouden mogen veel meer in het daglicht worden getoond. We zijn al lange tijd niet meer een dominant witte samenleving.

Het gekke is, dat je dit in de populaire media en de bovenstaande verhalenwedstrijden bijna nergens terugziet.

Ongeveer 95% van alle mainstream boeken, films en muziek die je vandaag in Nederland kunt vinden komt van blanke makers en representeert voornamelijk een Amerikaans / Engelse cultuur met een hele beperkte en eenzijdige visie op het leven, de wereld, liefde en seksualiteit.

WAAR IS DE REST VAN DE WERELD?

WAAR BEN JIJ?

Stuur je werk in

Verandering begint ergens. 2013 is het jaar voor de Nederlandse SF, Fantasy en Horror-verhalen.

Stuur je werk in.

Waar gaat het om?

Hieronder een kort overzicht. Verder beneden wat schrijftips.

Voornamelijk witte Nederlanders

Er is iets geks aan de hand. De meeste inzenders voor de Nederlandse verhalen wedstrijden zijn mannelijke, blanke Nederlanders. En als ik de deur uitga, zie ik echt iets anders in het straatbeeld (Amsterdam Zuidoost, de metro naar Amsterdam, de trein naar willekeurig welke locatie in Nederland, Amsterdam centrum, Rotterdam, Den Haag, Utrecht).

Waar zijn de schrijvers van Chinese, Marokkaanse, Surinaamse, Antilliaanse, Indonesische, Braziliaanse, Spaanse, Poolse, Japanse, Nigeriaanse, Etheopische en Indiase afkomst (om ergens in de lange lijst van mogelijkheden te beginnen).

Voornamelijk heterosexueel en monogaam

Een tweede ding dat heel gek is, is dat de meeste schrijvers die hun werk insturen heterosexueel zijn en een monogame levensstijl aanhouden en beschrijven in hun werk.

Dit is gek. Heterosexualiteit en monogamie zijn alles-behalve de mensenlijke  norm. Maar waarom zien we dat niet terug in SF en Fantasy-verhalen?

Waar zijn de verhalen met ervaringen van lesbische, bi-sexuele, polysexuele, asexuele mensen?  En niet alleen van blankeen Europese mensen, maar van wat voor herkomst dan ook.

Voornamelijk binaire gender-stereotypen

Het binaire gender-stereotype kan kort als volgt omschreven worden: “Je bent OF een man, OF een vrouw. En dat wordt bepaald door je geslachtsdeel. Dat weten we allemaal.”

De factoren die je sexuele identiteit bepalen zijn grotendeels een sociale constructie. Breek die sociale constructie weg en specifiek “mannelijk” en “vrouwelijk” gedrag worden plotseling aanzienlijk minder vanzelfsprekend.

Dat je sexuele identiteit NIET vanzelfsprekend het een of het ander, zou een basisgegeven moeten zijn in meer verhalen dan er nu gelezen en geschreven worden. Waar zijn de verhalen die al deze conventies in onze definitie van gender / sexuele identiteit onder druk stellen? Ter vrage stellen? Waar zijn de verhalen die hiervoor alternatieven bieden?

Insturen en winnen

Stel: je schrijft SF en/of Fantasy en/of Horror of iets dat daarop lijkt. Je hebt dit stuk gelezen en je denkt: “Verdorie! Behalve dat ik niet wist dat er verhalenwedstrijden zijn: ik stuur iets in!”

Wat zijn dan de mogelijke barrieres?

  1. Je verhaal wordt niet begrepen — De jury heeft absoluut geen idee waar je het over hebt. Jouw wereld en jouw belevingswereld is zo vreemd dat je dat punten kost. Wellicht zijn sommige juryleden wel allergisch voor jouw onderwerpen en je hoofdpersoon.
    1. Who cares!? — Schrijf je verhaal. Stuur het in. Ja. Het is mogelijk dat 2 van de 5 juryleden je verhaal niet begrijpt. Het is inmiddels 2013 (of later). Laat je niet tegenhouden
    2.   Zorg dat je verhaallijn begrijpelijk is — Wat je ook introduceert en doet, zorg dat je verhaal een duidelijk begin heeft en een duidelijke hoofdlijn die je in 3 zinnen kunt samenvatten. “Impressies” en “expirimenteel werk” doen het minder goed dan een klassie ABC verhaal (begin, midden, einde, met een opbouw en een afwikkeling).
  2. Jij wordt niet begrepen — Dat kan gebeuren. Laat je daardoor niet tegenhouden. Werk aan je verhaalstijl. Lees boeken. Kijk hoe anderen het doen.
  3. Je Nederlands is niet goed genoeg — Dat kan gebeuren. Laat je daardoor niet tegenhouden. Een goed verhaal is een goed verhaal. Taal en taalkundige correctheid zijn absoluut een factor in de beoordeling en er zijn altijd 2 of 3 juryleden die je hierdoor minder punten geven. Maar een goed verhaal is een goed verhaal. Schrijf dus allereerst een goed verhaal. Maak je dan zorgen over taal.

Hoe win je?

Je concurrentie bestaat uit minimaal 100 andere schrijvers, waarvan ongeveer 10% goed is. Niet super. Niet fantastisch: goed.

Om te winnen moet je dus engszins je best doen. Zie de schrijftips hieronder.

Hoe win je? Schrijftips

Gewoon. Omdat het handig is om te weten.

  1. Schrijf een goed verhaal — Het begint met een goed verhaal.
    1. Duidelijk begin, midden, einde — Zorg dat het een duidelijk begin heeft, dat in het eerste hoofdstuk duidelijk is waar het verhaal over gaat. (doordat je alle relevante elementen DAAR introduceert. Zorg dat je einde alles netjes bijeen brengt en/of alles netjes afrondt wat je in het begin aan de lezer introduceert
      1. Om wie gaat het?
      2. Wat is er aan de hand?
      3. Wat voor soort verhaal kunnen we gaan verwachten uit de dingen die je in het eerste stuk schrijft?
      4. Waar gaat het verhaal mogelijk over?
      5. Waar gaat het mogelijk naartoe?
    2. Emotionele spanningsbogen — Zorg dat je karakters emoties beleven. Wat maakt ze bang, vrolijk, boos, woest? Waarom? Wat gaat daaraan vooraf? Kan iemand die jou verhaal leest meeleven in je karakters? Is het geloofwaardig vanuit het verhaalverloop?
    3. Doe wat je leuk vind — Welk soort verhalen lees je graag? Welk soort verhalen schrijf je graag? Wees niet bang voor het cliche, maar doe het GOED. Maak het vermakelijk, lekker om te lezen. Consistent, logisch, meeslepend.
    4. Balans — Weet hoe je een balans aanbrengt. Teveel van iets? Gaat niet werken. Te weinig? Ook niet. hier een paar tips:
      1. Uitleg: 60 woorden, maximaal 2 per pagina — Uitleg leidt af van het verhaal. Als je iets belangrijks wilt uitleggen over 1 onderwerp, doe dat binnen 60 woorden tekst. Hou het beperkt. Geef de voorkeur aan actie.
      2. Actie met emotionele redenen — Laat dingen gebeuren in je verhaal. En laat ze gebeuren vanuit een reden, een persoonlijk motief. Dit hoeft niet altijd van de hoofdpersoon te zijn. Een moordmysterie heeft bijvoorbeeld verschillende redenen voor actie: de moord (gepleegd door iemand anders), de plicht om de moord op te lossen (omdat dit de baan van je hoofdpersoon is), de persoonlijke keuzes van je hoofdpersoon (omdat hij/zij OOK een mens is).
      3. Emotie: tonen, niet zoveel omschrijven — “Hij voelde zich bedroefd” is niet fout, maar krijgt veel meer impact als je dat op verschillende manieren laat zien. Hier zijn 3 mogelijke manieren:
        1. In je dialoog — Laat je karakters woorden gebruiken om zich uit te drukken. “Ik ben heel erg boos,” kan, maar ook: “En nu ben ik het zat!” of “Ik denk dat je maar beter twee stappen terug kan doen voordat ik je een klap geef.”
        2. In acties — Laat je karakters interacteren met elkaar en hun omgeving. Als je karakter boos, verdrietig, vrolijk, wat dan ook is, hoe gaat hij of zij met die omgeving om? “Hij tekende hartjes op de achterkant van een enveloppe terwijl hij zat te wachten tot de verbinding weer hersteld was.” “Ze sloeg het glas op de tafel en liet het op de grond vallen.” Welke handeling doen je karakters juist wel of niet in die situatie?
        3. In hun uitdrukking — Dat kan bijvoorbeeld stem, gezicht en lichaamshouding zijn. Hoe klinkt de stem? Hoe staat / zit / loopt je karakter? Wat is daarin anders dan anders voor die persoon? Kijkt hij/zij/dinges boos, vrolijk, door samengeknepen ogen? Wat doet hij/zij met handen, voeten? Enzovoorts.
      4. Hou het kort: 60 woorden — Wat je ook omscrhijft, hou het kort. Zorg dat je in ongeveer 60 woorden alles weergeeft wat je weer wilt geven over een bepaalde situatie.
      5. Drama — Hou je drama onder controle. Smijt dingen niet in het gezicht van je lezer, maar laat hem of haar zelf conclusies trekken uit de gebeurtenissen. Soms is een bijna onderkoelde schrijfstijl meer effectief dan de: “IN YOUR FACE!!! EN HIER! EN DAAR! EN DAN NOG DIT!!” benadering.
      6. Humor / lichtheid — Zorg dat je zware dingen afwisselt met humor en/of lichtheid. Geef de lezer de mogelijkheid tot ontspanning. Maak geen Lars von Trier achtige werken waarin alles en iedereen zwaar, duister en ellendig is.
  2. Schrijf wat je kent / waar je mee weg kunt komen — Wat heb je in het verleden gedaan? Waarmee heb je persoonlijke ervaring? Kun je er mee wegkomen als de elementen in jou verhaal gelezen wordt door een (ervarings) “expert” op dat vlak?
    1. Doe research — Doe research over de dingen die je niet kent.
    2. Ga er vanuit dat je lezer meer over jouw onderwerpen weet dan jij — Op elk vlak. Leer dan ook de truukjes “om er mee weg te komen”. Bijvoorbeeld door de cruciale gaten in jouw ervaring aan de verbeelding van de lezer over te laten.
  3. Verwerk jouw identiteit — Er zijn al genoeg standaard verhalen over standaard mensen van een specifieke groep.
    1. Eigen — Probeer JUIST GEEN standaard Nederlands of standaard Amerikaans verhaal te schrijven. Die zijn er al genoeg.  Maak je karakter iemand die dicht bij je eigen beleving staat. Een vriend uit je eigen kennissenkring kan zijn, iemand die aspecten van jezelf reflecteert, maar dan in je verzonnen wereld. Er is JUIST behoefte aan verhalen die de standaard van blanke helden (die heterosexueel en monogaam zijn) doorbreken.
    2. Achtergrond — Waar kom JIJ vandaan? Wat houdt JOU bezig? Wat zijn de verhalen en legendes die jij gehoord hebt? Hoe vormt dat jouw verhalen en jouw denken? Hoe kun je dat uitbuiten in je verhalen?
    3. De wereld en jij — Hoe ben jij behandeld door de wereld om je heen? Wat zijn jouw dromen en dromen geweest?
  4. Wees consistent — Zorg dat dingen in je verhaal ook echt kloppen BINNEN die verhaalwerkelijkheid. Dat ze een logische opbouw en een logisch verloop hebben.
  5. Laat je verhaal lezen door anderen — Voordat je het instuurt. Kies hiervoor mensen die een mening hebben en je hopelijk kunnen vertellen wat er beter kan. Verwerk hun feedback als dat tot verbetering kan leiden. Zoek en vind schrijf-vrienden. (Maak daar werk van. Het maakt echt verschil.)
  6. Schrijf en redigeer — Schrijf veel. Schrijf veel verhalen. Expirimenteer. Verleg regelmatig je grenzen. Redigeer je werk. Dit bestaat uit:
    1. Lezen — Lees je eigen werk.
    2. Schrappen — Schrap stukken die niet bijdragen aan je basisverhaal. Schrap stukken die niet lekker lopen.
    3. Herschrijven — herschrijf stukken die niet goed lopen, die nog niet helemaal overtuigend zijn.
    4. Aanvullen — Vul dingen aan als deze niet duidelijk naar voren komen, of als je denkt dat je dingen mist.
Advertisements

One thought on “Stuur je Sf/Fantasy verhalen

  1. Ik appricieer ten zeerste je aanmoediging tot diversiteit!
    Ik leef in een multiculturele flat in een multiculturele gemeente: Amstelveen. Sinds Koningsdag weet heel Nederland dat we een hele diverse bevolking hebben! En ik vind het geweldig.
    Diversity is the spice of life!
    Bedankt voor je grensoverschrijdende blog post. Weer een stukje aan de overkoepelende brug gebouwd.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s